Το αίσθημα του ανικανοποίητου

Το αίσθημα του ανικανοποίητου

Κάτι παραπάνω. Λίγο ακόμα. Επιθυμίες, στόχοι, φαντασιώσεις και κάθε φορά μεγαλύτερες προσδοκίες. Κάποιες φορές η τελειομανία και η ανάγκη μας για την εκπλήρωση αυτού που έχουμε φανταστεί καταλήγει να μας ματαιώνει. Ακόμα και στις περιπτώσεις που τα πράγματα πάνε κατ’ευχήν, εμείς ζητάμε κι άλλο, περισσότερο. Η «φωνή» του παιδιού που έχουμε μέσα μας αδυνατεί να καταλάβει τον κόσμο των ενηλίκων ο οποίος ενέχει προσπάθεια, κόπο, δυσκολίες, συνεχείς απογοητεύσεις και αλλαγές.

Σαφώς όλοι μας έχουμε όνειρα τα οποία συνήθως ακολουθούνται από στόχους τους οποίους θέλουμε να πετύχουμε για να εκπληρώσουμε το εκάστοτε όνειρό μας. Αρκετές φορές, οι μη ρεαλιστικοί στόχοι οδηγούν σε μη ρεαλιστικά αποτελέσματα και κατ’ επέκταση σε δυσάρεστα συναισθήματα, και κυρίως στο αίσθημα μη ικανοποίησης. Το ζητούμενο φυσικά δεν είναι να πάψουμε να ονειρευόμαστε και να προσδοκούμε αλλά να μπορούμε να αναγνωρίζουμε και να βιώνουμε ικανοποίηση.

Αιτίες

Το αίσθημα του ανικανοποίητου, κοιτάζοντας λίγο πίσω, αποτελεί απότοκο των πρώτων χρόνων της ζωής μας. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι γονείς και γενικά οι πρώτοι φροντιστές ενός παιδιού, τείνουν να συσχετίζουν την «παροχή» αγάπης με την αποδοτικότητα του παιδιού. Έχουν υψηλές απαιτήσεις στις οποίες, μόνο και εφόσον το παιδί ανταποκρίνεται «επιβραβεύεται» με την αγάπη τους.

Έτσι στην ενήλικη ζωή, ενός τέτοιου παιδιού, η αναπλήρωση των συναισθημάτων που δεν βίωσε γι’αυτό που ήταν αλλά γι’αυτό που θα έπρεπε να κάνει, έρχεται με το αίσθημα της μη ικανοποίησης και με αισθήματα αναξιότητας, έλλειψης αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης. Πιο συγκεκριμένα, όταν κάτι δεν γίνεται υπό το καθεστώς της «τελειότητας», αυτομάτως καταχωρείται ως αποτυχία. Η αποτυχία στη συνέχεια ξαναφέρνει το συναίσθημα του ανικανοποίητου, καθώς στο μυαλό του ατόμου μια αποτυχία ισοδυναμεί με αίσθημα αναξιότητας και κατωτερότητας.

Μεγαλώνοντας κάποιος σε ένα περιβάλλον όπου η προσφορά και η εκδήλωση συναισθημάτων έρχεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, είναι σύνηθες επακόλουθο το να νιώθει ανάξιος και ανικανοποίητος. Όταν η φροντίδα από το άμεσο περιβάλλον του παιδιού έρχεται μόνο ως απάντηση σε «τέλειες» συμπεριφορές, αυτό οδηγεί σε μια συνεχή μάχη και στη ζωή του ως ενήλικα πλέον, για την απόκτηση μιας εντέλει εικονικής ικανοποίησης.

Διαχείριση

Το πρώτο βήμα για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την αίσθηση του ανικανοποίητου είναι να παρατηρήσουμε τον εαυτό μας. Με αυτό τον τρόπο θα κατανοήσουμε καλύτερα ποιες είναι οι καταστάσεις και οι στιγμές στις οποίες ξεκινάμε να ματαιωνόμαστε και ξεκινούν οι δυσλειτουργικές σκέψεις. Ίσως συχνά να επαναλαμβάνεται ένα μοτίβο το οποίο όταν ανακαλύψουμε θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε περισσότερα για εμάς.

Εφόσον καταλάβουμε καλύτερα τον εαυτό μας διαπιστώνουμε και τι πραγματικά θέλουμε. Αυτό μας δίνει την αυτοπεποίθηση ώστε να μπορούμε να προσφέρουμε εμείς οι ίδιοι στον εαυτό μας αυτά που χρειαζόμαστε. Η ικανοποίηση σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό από την αυτοεξάρτηση, την αίσθηση ότι τα καταφέρνουμε και μόνοι μας χωρίς να περιμένουμε τα πάντα από τους άλλους.

Σημαντικό ρόλο στην αίσθηση ανικαποίητου παίζει και η «βιασύνη», η προβολή του εαυτού μας και της όποιας κατάστασης στο μέλλον. Ξεχνάμε ότι ο πραγματικός χρόνος είναι στο εδώ και τώρα. Οι φαντασιώσεις του μέλλοντος αλλά και οι εμμονές του παρελθόντος σαφώς και μας αποσυντονίζουν, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να εστιάσουμε στο παρόν και να ζήσουμε την στιγμή, να βιώσουμε ικανοποίηση.

Έχοντας το αίσθημα του ανικανοποίητου βρισκόμαστε διαρκώς σε κίνηση αναζητώντας συνεχώς και κάτι άλλο. Λανθασμένα, η παύση και η έλλειψη της συνεχούς ενασχόλησης με κάτι καινούριο, γίνεται ταυτόσημη της στασιμότητας. Αυτό εντέλει καταλήγει να μας εξαντλεί και κυρίως να μην επιφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Το «μυστικό» για να μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι δεν είναι σαφώς ούτε η πλήρης αδράνεια, ούτε η συνεχής ενασχόληση με μια νέα δραστηριότητα κάθε φορά και η προσπάθεια να βρούμε πόσα πολλά λάθη κάναμε, και πόσες ατέλειες παρουσιάστηκαν, για να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας. Χρειάζεται να αντέξουμε να μην κάνουμε «και κάτι ακόμα» βάζοντας και μια μικρή παύση εκεί που χρειάζεται.

Συνοψίζοντας, και ίσως αυτό που πρέπει να συγκρατήσουμε, είναι πως είναι θεμιτό και σχεδόν αναγκαίο να έχουμε όνειρα, προσδοκίες και να θέλουμε να τα εκπληρώσουμε. Δεν είναι απαραίτητο όμως να κατακτήσουμε το «απόλυτο» σε όλα. Υπάρχουν για καθέναν από εμάς συγκεκριμένα πράγματα στα οποία θα πετύχουμε και θα μας προσφέρουν «καρπούς» ηρεμίας και ευτυχίας.

Η υπερβολή και η έλλειψη μέτρου μετατρέπεται συνήθως σε βασανιστική ανάγκη, που διαταράσσει τη γαλήνη μας, και μπορεί μας οδηγήσει σε ένα ασταμάτητο μονοπάτι αναζήτησης εμπειριών. Αυτό τελικά μας κάνει να βιώνουμε όχι τα όνειρα μας, αλλά τις συντομογραφίες των ονείρων μας. Το ατέρμονο κυνήγι της ευτυχίας εξαντλεί και ματαιώνει. Η ευτυχία έρχεται από μέσα μας, και η ικανοποίηση και η ολοκλήρωσή μας προκύπτουν όταν κατακτήσουμε την ισορροπία αυτού που είμαστε και των όσων επιθυμούμε.

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
 697 2603645  2810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com

Ψυχοσωματικά Συμπτώματα

Ψυχοσωματικά Συμπτώματα

Σύμφωνα με τον Ιπποκράτη κάθε ασθένεια και νόσος ξεκινά πρώτα από την ψυχή και στην συνέχεια καταλήγει στο σώμα. Κάπου εκεί ξεκινά και ο ορισμός του ψυχοσωματικού συμπτώματος. Με βάση αυτό, ο Ιπποκράτης συνήθιζε να τονίζει την σπουδαιότητα της θεραπείας πρώτα της ψυχής και κατ’επεκταση του σώματος. Στις μέρες μας τείνουμε να αγνοούμε ή να υποβαθμίζουμε την μεγάλη δύναμη του να έχουμε επίγνωση της ψυχικής μας κατάστασης, των συναισθημάτων και σκέψεων μας, οι οποίες προέρχονται από αυτήν, και κυρίως το πως επηρεάζουν την σωματική μας υγεία.

Σύμφωνα με έρευνες ορισμένα ήδη ψυχοσωματικών συμπτωμάτων αποτελούν διαγνωσμένες ασθένειες. Συνήθως σχετίζονται με το άγχος και άλλες στρεσογόνες ψυχικές καταστάσεις.

Συγκεκριμένα όμως πως εκφράζεται στο σώμα ο ψυχικός πόνος;

Ο πόνος στη μέση υποδηλώνει πολλά βάρη στην ζωή του ατόμου. Ένα άτομο με ευθύνες και πολλές υποχρεώσεις συνήθως εκδηλώνει ενοχλήσεις στην πλάτη και τη μέση. Ο πόνος στην πλάτη συγκεκριμένα έχει να κάνει με ζητήματα και άγχη οικονομικού χαρακτήρα, καθώς και με την έλλειψη στήριξης από το περιβάλλον.

Οι στομαχικές και εντερικές ενοχλήσεις συνήθως έχουν να κάνουν με το φόβο, την έλλειψη αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης. Άτομα με ανασφάλεια παρουσιάζουν συχνά πόνους στην κοιλιακή χώρα.

Πονοκέφαλος. Ο πόνος στο κεφάλι συνδέεται με την επιμονή, την αυστηρότητα και την ανάγκη για έλεγχο. Συνήθως τα άτομα που υποφέρουν από συχνούς πονοκεφάλους είναι τελειομανείς, απαιτητικοί με τους άλλους αλλά κυρίως με τον εαυτό τους.

Άνθρωποι με πόνους στις αρθρώσεις και κυρίως στα γόνατα, είναι «δύσκαμπτοι» και περήφανοι. Αυτά τα άτομα είναι συνήθως ισχυρογνώμονες και όχι τόσο διαλλακτικοί σαν χαρακτήρες.

Σε γενικές γραμμές ψυχοσωματικά προβλήματα εμφανίζουν κυρίως οι άνθρωποι με στρες. Εκείνοι οι οποίοι διαχειρίζονται την ζωή τους με ένταση. Ο θυμός, οι ανασταλμένες επιθυμίες, η παραμέληση του εαυτού, αποτελούν σημαντικές αιτίες εμφάνισης ψυχοσωματικών συμπτωμάτων.

Με απλά λόγια η βιολογική διεργασία που επιτελείται όταν αισθανόμαστε στρες και άγχος προκαλεί φλεγμονές και στη συνέχεια προβλήματα στο σώμα μας. Κάθε φορά που νιώθουμε στρες παράγεται μια ορμόνη στο σώμα μας που ονομάζεται κορτιζόλη. Η κορτιζόλη είναι ιδιαίτερα «εποικοδομητική» κυρίως σε περιόδους που «απειλούμαστε» από το οτιδήποτε, καθώς μας κινητοποιεί και αυτό χρειάζεται σε αυτές τις περιπτώσεις. Όμως, η κορτιζόλη θεωρείται και η κατεξοχήν ορμόνη του στρες. Όταν το στρες αυξάνει σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα (όπως στην κατάθλιψη) τα επίπεδα της κορτιζόλης στον οργανισμό είναι υψηλά και προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες, φθείροντας τον. Με αυτό τον τρόπο αυξάνονται οι κυτοκίνες, οι οποίες είναι οι πρωτεΐνες που ευθύνονται για ανοσολογικά θέματα και την εύρυθμη λειτουργία των κυττάρων. Το αποτέλεσμα όλης αυτής της διεργασίας είναι η δημιουργία φλεγμονών στο σώμα μας, οι οποίες συμβάλλουν στην έναρξη των ασθενειών.

Σε κάθε περίπτωση πριν οδηγηθούμε στην ερμηνεία κάποιου συμπτώματος ως ψυχοσωματικού, θα πρέπει να έχουμε αποκλείσει ότι είναι αποτέλεσμα μίας αμιγώς βιολογικής νόσου που έχει για παράδειγμα αντίστοιχα συμπτώματα.

Επίσης δεν θα πρέπει να μας τρομοκρατεί το γεγονός του ότι βιώνουμε μια έντονη στρεσογόνο στιγμή που δεν διαρκεί για πολύ, καθώς δεν συνεπάγεται πως αυτό θα μας οδηγήσει σε μια ψυχοσωματική αντίδραση. Αντιθέτως μπορεί να είναι και ευεργετικό κατά περίπτωση. Συνήθως ψυχοσωματικά προβλήματα δημιουργούνται όταν το άγχος αποκτά χρονιότητα, όταν δηλαδή έχει μεγάλη χρονική διάρκεια. Για παράδειγμα μπορεί να μην παρουσιάζουμε υψηλής, αλλά μέτριας έντασης στρες, για μήνες ή και χρόνια. Σε αυτή την περίπτωση είναι πιο πιθανό τελικά να εκδηλώσουμε ένα ψυχοσωματικό σύμπτωμα παρά στο στρες μεγάλης έντασης αλλά μικρής χρονικής διάρκειας.

Αυτό το οποίο έχει σημασία είναι να προσπαθούμε να αποβάλλουμε τις άσχημες σκέψεις οι οποίες συσσωρεύονται και συνήθως οδηγούν σε καταστροφολογία και στη συνέχεια εκφράζονται στο σώμα μας. Επίσης όπως συχνά λέμε, να εκφράζουμε τα συναισθήματα μας πριν αυτά «αποθηκευτούν» μέσα μας και γίνουν τοξικά. Πολύ απλά, μιλήστε, γιατί όταν δεν μιλάει το στόμα μιλάει το σώμα!

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
📞 697 2603645 • 2810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com

Social Media: παριστάνοντας αυτό που δεν είμαστε!

Social Media: παριστάνοντας αυτό που δεν είμαστε

Αγαπημένο μου χόμπι είναι να τραβάω φωτογραφίες. Φωτογραφίες κάθε είδους. Συχνά, κοινοποιώντας τις φωτογραφίες μου σε κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης (οι οποίες δεν με εμπεριέχουν ή ενδεχομένως να με εμπεριέχουν αλλά να μην παρουσιάζουν την πιο «λαμπερή» πλευρά και εκδοχή του εαυτού μου), δέχομαι σχόλια του τύπου: «χαμογέλασε», «δείξε μας το πρόσωπο σου», «μην κρύβεσαι στις φωτογραφίες» και πολλά άλλα. Κάθε φορά εντυπωσιάζομαι από το πόση ανάγκη έχουν οι άνθρωποι από μια φαινομενική λάμψη, υπεροχή και ψεύτικη «τελειότητα». Όταν κάτι απέχει από αυτό, συνήθως δεν γίνεται ευρέως αποδεκτό.

Σαφώς όλοι μας προσπαθούμε να παρουσιάσουμε μια «όμορφη» πλευρά του εαυτού μας, για διάφορους λόγους ο καθένας μας. Τι γίνεται όμως όταν ενώ νιώθουμε διαφορετικά, δεχόμαστε πίεση, όχι μόνο από τους ανθρώπους αλλά και από το ίδιο το μέσο, να παρουσιάσουμε μόνο την ευχάριστη και ανάλαφρη πλευρά μας;

Social Media (Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης)

Στα κοινωνικά δίκτυα είθισται να παρουσιάζουμε μια εικόνα του καλύτερου μας εαυτού. Αυτό ως ένα βαθμό είναι κατανοητό καθώς για πολλούς λόγους αισθανόμαστε την ανάγκη επιβεβαίωσης και κάποιου είδους αποδοχής από τους άλλους. Η διάθεση μας βελτιώνεται, ή έτσι νομίζουμε, όταν παρουσιάζουμε έναν λαμπερό εξωτερικά εαυτό. Από κάποιο σημείο και μετά όμως αυτό μοιάζει να πιέζει και να γίνεται παράλληλα ανεξέλεγκτα εθιστικό.

Δημιουργούμε λοιπόν έναν false self (ψεύτικο εαυτό) που να ταιριάζει στα standards των σύγχρονων μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το ζήτημα προκύπτει όταν ανάμεσα σε αυτό που φαίνεται και αυτό που είμαστε πραγματικά, μάλλον δεν ξέρουμε ποιοι πραγματικά είμαστε!

Μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων γύρω μας υποφέρουν από κατάθλιψη ή άλλες ψυχικές διαταραχές τις οποίες προσπαθούν να κρύψουν και να συγκαλύψουν με ένα ψεύτικο χαμόγελο. Νιώθοντας άδειοι και ανασφαλείς, ο πιο προσιτός δρόμος είναι να φορέσουμε μια μάσκα ψεύτικης ευτυχίας, η οποία μοιάζει συμβατή και ταιριαστή στον κόσμο των social media. Ουσιαστικά φοβόμαστε τους άλλους, φοβόμαστε πως θα δεχτούμε κριτική δείχνοντας κάτι που δεν θα είναι και τόσο ευχάριστο και θελκτικό, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουμε αυτό που στην ουσία δεν είμαστε.

Τα κοινωνικά δίκτυα δίνουν πρόσφορο έδαφος για την δημιουργία αυτού που το άτομο θεωρεί ιδανικό εαυτό. Ο ιδανικός εαυτός είναι αυτό που θα θέλαμε να είμαστε. Σύμφωνα με διάφορες θεωρίες προσωπικότητας, ο καθένας από εμάς διακατέχεται από ένστικτα αυτοβελτίωσης και αυτοπραγμάτωσης. Έτσι έχουμε την ανάγκη να βελτιώνουμε τον εαυτό μας σε οποιοδήποτε τομέα της ζωής μας. Ξεχνάμε όμως πως η βελτίωση έρχεται μόνο μέσω της παραδοχής του «προβλήματος» και όχι μέσω της προβολής ωραιοποιημένων και επεξεργασμένων εικόνων.

Πραγματικός και Εξιδανικευμένος Εαυτός

Με βάση και τα προαναφερθέντα, είναι σαφές πως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν προβάλλουμε τα αρνητικά στοιχεία και τα μειονεκτήματα μας. Ο πραγματικός εαυτός μας όμως δεν αποτελείται μόνο από θετικά στοιχεία και μάλιστα τονισμένα στον υπερθετικό βαθμό, όπως γίνεται στα κοινωνικά δίκτυα. Η έλλειψη και απουσία συνοχής και συνέπειας μεταξύ του πραγματικού εαυτού και του εαυτού των μέσων, μας κάνει να αισθανόμαστε θλίψη και απογοήτευση. Προσπαθούμε συνεχώς να ισορροπήσουμε την πραγματικότητα με το «φαίνεσθαι» και αυτό οδηγεί σε συνεχόμενες ματαιώσεις. Αναπόφευκτη, σε αυτές τις περιπτώσεις είναι και η σύγκριση μας με τους υπόλοιπους χρήστες των κοινωνικών δικτύων, και ενώ γνωρίζουμε, «πέφτουμε» στην παγίδα να πιστεύουμε αυτό που ακριβώς βλέπουμε, χωρίς δεύτερες σκέψεις. Έτσι, φαίνεται πως εμείς κάπου υστερούμε, δεν είμαστε αρκετά καλοί και αντάξιοι των προσδοκιών.

Διαχείριση των Social Media

Για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε τα συναισθήματα που προκαλεί όλος αυτός ο όγκος πληροφοριών και εικόνων, θα βοηθούσε να περνάμε αρκετό χρόνο έξω από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Να «αποσυνδεόμαστε» με απλά λόγια. Έτσι θα είναι και λιγότερη η επιρροή από σχόλια και διαπιστώσεις, οι οποίες ενδεχομένως να είναι και αμφιβόλου προέλευσης και σημασίας. Τα κοινωνικά δίκτυα είναι προτιμότερο να μην χρησιμοποιούνται σε περιόδους πλήξης, αλλά σε στιγμές που έχουμε κάτι να πούμε ή να επικοινωνήσουμε. Όταν βαριόμαστε κοινώς, μπορούμε να απασχοληθούμε και να αντικαταστήσουμε τα social media με το διάβασμα ενός βιβλίου, την παρακολούθηση μιας ταινίας. Μπορούμε να κάνουμε γυμναστική, ή να εμπλακούμε σε μία άλλου τύπου ψυχαγωγική δραστηριότητα.

Το ζητούμενο δεν είναι να «δαιμονοποιήσουμε» τα social media, καθώς μας είναι απαραίτητα όχι μόνο για ψυχαγωγικούς λόγους αλλά και για επαγγελματικούς. Μας βοηθούν στο να προβάλλουμε την δουλειά μας αλλά και να συλλέξουμε πληροφορίες για πράγματα τα οποία μας ενδιαφέρουν. Το ζητούμενο είναι να μπορούμε να ελέγξουμε την ποσότητα αλλά και την «ποιότητα» του κάθε μέσου ώστε να είμαστε «online» με ισορροπία! Καλό θα ήταν να είμαστε όπως αισθανόμαστε και να επικοινωνούμε την αλήθεια μας και όχι κάτι που φαινομενικά μοιάζει άρτιο όμως ουσιαστικό μπορεί να είναι «κενό». Κυρίως να μην ξεχνάμε: τα πράγματα συνήθως δεν είναι όπως φαίνονται!

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
📞 697 2603645 • 2810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com

Επιλογή Συντρόφου: Τα «πώς» και τα «γιατί»

Σύντροφος. Η ετυμολογία της λέξης συνίσταται στο συνθετικό συν και το ρήμα τρέφω, σύντροφος < συντρέφω < συν+τρέφω. Ο σύντροφος λοιπόν είναι ο τρεφόμενος μαζί με κάποιον άλλον από την ίδια τροφό. Στην σημερινή καθημερινή ορολογία σύντροφος είναι εκείνος:

  • που (ανα)τρέφεται μαζί με κάποιον
  • που έχει μεγαλώσει μαζί
  • Σύζυγος
  • Οικείος
  • Κοινός, συνηθισμένος
  • Φυσικός, έμφυτος

Κατανοούμε λοιπόν την σημαντικότητα ενός συντρόφου στην ζωή μας. Η επιλογή ή η μη επιλογή του πολλές φορές μας δημιουργεί μεγάλη χαρά αλλά και μεγάλη απογοήτευση. Σύμφωνα με έρευνες, αποτελεί και πολύ σημαντικό παράγοντα καθορισμού της ευτυχίας μας.

Στην ζωή μας το σύνηθες είναι να κάνουμε συνειδητές επιλογές τις οποίες έχουμε σκεφτεί και επεξεργαστεί. Ζούμε και αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και το περιβάλλον με τις αισθήσεις μας. Πέρα από αυτό όμως, υπάρχει και κάτι το οποίο δεν είναι γνωστό στο ευρύ κοινό. Ο ασυνείδητος κόσμος, που οδηγεί και σε ασυνείδητες επιλογές. Η μη συνειδητή, κρυφή υπόσταση μας, συχνά, οδηγεί σε καθοριστικούς τρόπους συμπεριφοράς και επιλογών.

Επομένως χρειάζεται να δούμε αναλυτικά και συγκεκριμένα ποιον και γιατί επιλέγουμε να είναι δίπλα μας.

Σε συνειδητό επίπεδο παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή μας, μπορεί να είναι ο κοινωνικο-οικονομικός, η εθνικότητα, ενδεχομένως η θρησκεία. Σίγουρα μας είναι πιο εύκολο να σχετιστούμε και να είμαστε κοντά με ανθρώπους που έχουμε κοινά στοιχεία και μία συμβατή καθημερινότητα. Το οικείο συνήθως είναι και περισσότερο προσβάσιμο. Επιπλέον όσον αφορά την πίστη, είτε πιστεύουμε είτε όχι, έχοντας μεγαλώσει υπό το πρίσμα μιας κοινής θρησκείας, ακολουθούμε τα ίδια ήθη, έθιμα και παραδόσεις (π.χ. Χριστούγεννα). Υπάρχουν λοιπόν κοινά σημεία αναφοράς που διευκολύνουν την συσχέτιση μας.

Η σωματική έλξη αποτελεί επίσης ένα σημαντικό στοιχείο για να επιλέξουμε σύντροφο. Προϋποθέτει αμοιβαιότητα, καθώς καθορίζεται όχι μόνο από το ποιος μας ελκύει αλλά και από από το κατά πόσον εμείς ελκύουμε το άλλο πρόσωπο. Πιο συγκεκριμένα στο σώμα οι φερομόνες, οι ορμόνες που μας δημιουργούν την έλξη, έχουν καθοριστική συμβολή. Οι φερομόνες, αποτελούν ένα είδος τεστοστερόνης, που έχει αποδειχθεί επιστημονικά πως συμβάλλουν στην έλξη των ανθρώπων και των ζώων. Είναι αόρατες στο γυμνό μάτι, και εντοπίζονται στο δέρμα και τις τρίχες. Έτσι όταν όταν δύο άνθρωποι έρχονται κοντά, οι φερομόνες τους αιωρούνται και εισέρχονται στη μύτη, τη «δίοδό» τους προς τον εγκέφαλο. Η όσφρηση λοιπόν πολλές φορές μπορεί να δημιουργήσει αυτή την έλξη ή και το αντίθετο. Στην επιλογή συντρόφου αρχικά, προηγούνται η όραση και η ακοή, και στη συνέχεια η αφή παράλληλα με την όσφρηση.

Βλέποντας λοιπόν ένα πιθανό μελλοντικό σύντροφο στεκόμαστε στην εικόνα του και την εξωτερική του εμφάνιση. Σε αυτό το σημείο, που έχει να κάνει με την εμφάνιση, συνήθως μας ελκύουν άτομα τα οποία κυρίως μοιάζουν με τις πρώτες γονεϊκές μας φιγούρες, και γενικά τους πρώτους σημαντικούς άλλους στην ζωή μας. Με πρόσωπα τα οποία μας είναι οικεία από τα πρωταρχικά στάδια της ζωής μας. Συχνά παρατηρείται ο σύντροφος μας να μας θυμίζει σε μεγάλο βαθμό κάποιο από αυτά τα πρόσωπα.

Προσωπικότητα. Στοιχεία της προσωπικότητας αποτελούν, η μόρφωση, οι ικανότητες, η εφυΐα. Μαζί με τους τρόπους συμπεριφοράς αλλά και τα ενδιαφέροντα συμβάλλουν στη επιλογή του κατάλληλου προσώπου. Όσο μάλιστα ομοιάζουν με τα αντίστοιχα δικά μας τέτοια στοιχεία τόσο πιο κοντά μας φέρνουν στο μελλοντικό μας σύντροφο.

Όλοι οι προαναφερθέντες αποτελούν συνειδητούς παράγοντες επιλογής συντρόφου. Τι γίνεται όμως με τους ασυνείδητους;

Η ωριμότητα έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο. Όσο πιο ώριμοι είμαστε τόσο περισσότερο επιλέγουμε σύντροφο με συνειδητό τρόπο. Όσο πιο ανώριμοι, τόσο και η επιλογή μας γίνεται ασυνείδητα. Η ασυνείδητη επιλογή υποδηλώνει μια δυσκολία και προσκόλληση στα στάδια της ανάπτυξης μας. Οι εμπειρίες της πρώιμης παιδικής ηλικίας καθορίζουν σε τεράστιο βαθμό το μετέπειτα σενάριο της ενήλικης ζωής μας.

Πιο συγκεκριμένα η ασυνείδητη επιλογή συντρόφου γίνεται κυρίως με δύο τρόπους:

1. Η συμπληρωματική επιλογή. Συμβαίνει όταν επιλέγουμε ένα σύντροφο με παρόμοια αναπτυξιακά προβλήματα με τα δικά μας. Έτσι μπορούμε να προβάλλουμε ο ένας στον άλλον όλα αυτά τα προβλήματα. Μεγαλώνοντας και σχηματίζοντας τον χαρακτήρα μας ταυτιζόμαστε με τον γονέα του ίδιου φύλου παίρνοντας χαρακτηριστικά και από τον άλλο γονέα. Η ταύτιση είναι είτε θετική είτε αρνητική, είτε θέλοντας να μοιάσουμε στον γονέα μας είτε όχι. Στην συμπληρωματική επιλογή ταυτιζόμαστε με τον γονέα του ίδιου φύλου και αυτό συνιστά μια κανονική μορφή ωρίμανσης. Αναζητάμε κάποιον σαν την μητέρα μας ή τον πατέρα μας ανάλογα με το φύλο μας.

Η εικόνα του συντρόφου που ψάχνουμε είναι ασυνείδητη και σχηματίζεται στην παιδική ηλικία. Συνήθως είναι η εξιδανικευμένη μορφή, εικόνα του πατέρα ή της μητέρας ανάλογα με το φύλο μας. Η εικόνα δηλαδή του πως θα θέλαμε να είναι και όχι όπως πραγματικά είναι. Όσο πιο άσχημη υπήρξε η συμπεριφορά των γονέων τόσο πιο εξιδανικευμένη και δύσκολη γίνεται η επιλογή συντρόφου.

2. Η αντιθετική επιλογή. Η συγκεκριμένη επιλογή έχει αρκετές δυσκολίες και είναι παθολογική. Αποτελείται από δύο υποκατηγορίες:

• Στην πρώτη περίπτωση επιλέγουμε σύντροφο ο οποίος είναι το αντίθετο της ασυνείδητης εικόνας μας για τον γονέα του αντίθετου φύλου. Για παράδειγμα, ένας άνδρας επιλέγει μια γυναίκα η οποία είναι το αντίθετο από την εικόνα της μητέρας του. Αυτό σίγουρα συμβαίνει για πολλούς λόγους, κυρίως όμως γίνεται για οιδιπόδειακους*. Π.χ. η ταύτιση ενός άνδρα είναι με τον πατέρα, όμως τον αντιμετωπίζει ως εχθρικό και τον φοβάται. Η μητέρα από την άλλη αντιμετωπίζεται ως σαγηνευτική. Ο δεσμός μητέρας-γιου όσο και αν σαγηνεύει τον γιο, συγχρόνως τον τρομάζει καθώς φοβάται την τιμωρία του πατέρα. Μεγαλώνοντας λοιπόν επιλέγει μια σύντροφο ακριβώς αντίθετη της μητέρας του. Έτσι μειώνει τον φόβο της τιμωρίας, το άγχος ευνουχισμού από τον πατέρα, όμως δεν επιλέγει την γυναίκα που πραγματικά θα επιθυμούσε, όπως η μητέρα του.

• Στην δεύτερη περίπτωση της αντιθετικής επιλογής, υπάρχει ταύτιση με τον γονέα του αντίθετο φύλου, η οποία οδηγεί σε ασυνείδητη λανθάνουσα ομοφυλοφιλία. Ο σύντροφος επιλέγεται να μοιάζει με τον γονέα του ίδιου φύλου. Για παράδειγμα ένας άνδρας επιλέγει μια γυναίκα που μοιάζει στον πατέρα του, είτε εμφανισιακά, είτε στο χαρακτήρα. Η επιλογή αυτής της γυναίκας η οποία μοιάζει με τον πατέρα, δεν ελκύει ερωτικά τον άνδρα που δεν την επιθυμεί, όμως την έχει επιλέξει για να αποφύγει έτσι τη σαγηνευτική μητέρα, γυναίκα, σύντροφο, και να γλυτώσει την τιμωρία του πατέρα.

Συνειδητά η ασυνείδητα η επιλογή συντρόφου είναι καθοριστική στην ζωή μας, κυρίως στα μετέπειτα χρόνια και όχι στην αρχή μιας σχέσης που όλα μοιάζουν όμορφα και εύκολα. Χρειάζεται να γίνει κατανοητό πως για να αισθανθούμε ολοκληρωμένοι μέσα σε μία σχέση θα πρέπει πρώτα να έχουμε φροντίσει, αποδεχθεί και αγαπήσει τον ίδιο μας τον εαυτό. Η αυτοεκτίμηση και ο αυτοσεβασμός αποτελούν προϋποθέσεις για μια ισότιμη σχέση. Χρειάζεται επίσης ο σεβασμός του ένα προς τον άλλο και η οριοθέτηση των πατρικών οικογενειών και των δύο, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι εμπλοκές και παρεμβάσεις τους δεν έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Η συνειδητοποίηση του παρελθόντος και της επίδρασης της οικογένειας του καθένα στην ενήλικη πλέον ζωή, πρέπει πρώτα από όλα να γίνει αποδεκτή και στη συνέχεια να αντιμετωπιστεί. Οι σχέσεις απαιτούν αφοσίωση, συμβιβασμό, προσπάθεια και κυρίως αμοιβαίες υποχωρήσεις.

*Οιδιπόδειακους: Το οιδιπόδειο σύμπλεγμα στην ψυχαναλυτική θεωρία αποτελείται απο μια ομάδα ασυνείδητων (απωθημένων) ιδεών και συναισθημάτων που συγκεντρώνονται πάνω στην επιθυμία της απόκτησης του γονιού του αντίθετου φύλου και της εξόντωσης του γονιού του ιδίου φύλου. Τον όρο εισήγαγε ο Sigmund Freud βασισμένος στον μύθο του Οιδίποδα, ο οποίος, χωρίς να το γνωρίζει, σκότωσε τον πατέρα του Λάιο και παντρεύτηκε τη μητέρα του Ιοκάστη. Σύμφωνα με τον Sigmund Freud το οιδιπόδειο σύμπλεγμα είναι συχνό φυλογενετικό φαινόμενο το οποίο ωστόσο είναι πηγή έντονων τύψεων στους ανθρώπους.

|Το παιδί είναι ο πατέρας του ενηλίκου • Sigmund Freud|

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Γιωσαφάτ Ματθαίος, Μεγαλώνοντας μέσα στην Ελληνική Οικογένεια. Εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2010.

Γιωσαφάτ Ματθαίος, Να παντρευτεί κάνεις ή να μην παντρευτεί; Εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2014.

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
📞 697 2603645 • 2810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com

Η αδικαιολόγητη ενοχή και τα χαρακτηριστικά των ενοχικών ανθρώπων

Η αδικαιολόγητη ενοχή και τα χαρακτηριστικά των ενοχικών ανθρώπων

adikaiologiti-enoxi-xaraktiristika-enoxikwn-anthrwpwn-750x400

Ενοχή: θηλυκό

1. Κατάσταση του ενεχόμενου σε κολάσιμη ή επιλήψιμη πράξη.

2. Η κατάσταση κατά την οποία κάποιος μέμφεται τον εαυτό του για πράξη ή παράλειψή του – το συναίσθημα που συνοδεύει αυτήν την κατάσταση.

Κατάσταση και Συναίσθημα. Ή μάλλον συναίσθημα που σε καποιες περιπτώσεις γίνεται και μόνιμη κατάσταση. Σύμφωνα με τον Freud, η ενοχή είναι το αντίτιμο που όλοι μας πρέπει να «πληρώσουμε» ώστε να μπορέσουμε να δαμάσουμε τα επιθετικά μας ένστικτα.

Σαφώς η ενοχή μπορεί να αποτελέσει ένα εύλογο και αναμενόμενο συναίσθημα όταν ένα άτομο έχει διαπράξει κάτι το οποίο πλήγωσε και ενόχλησε κάποιον. Όταν δηλαδή συνειδητά δεν έχει φερθεί με τον καλύτερο τρόπο. Τι γίνεται όμως όταν με το παραμικρό διακατέχεται από ενοχή; Και γιατί κάποιες φορές η ενοχή γίνεται μία μόνιμη κατάσταση;

Αναφερόμαστε λοιπόν σε μια ενοχή που ίσως οφείλεται σε κάτι άλλο. Μοιάζει περισσότερο σαν αδικαιολόγητη και παράλογη.

Αυτό συνήθως υποκρύπτει ένα άτομο το οποίο μπορεί να έχει κακοποιηθεί λεκτικά, σωματικά, το οποίο πιθανόν να έχει βιώσει κάποιο ψυχικό τραύμα. Η ενοχή προέρχεται από επιθετικότητα που έχει δεχθεί το άτομο και την έχει εσωτερικεύσει.

Έτσι «εμφανίζεται» η ενοχή η οποία λειτουργεί περισσότερο σαν άμυνα στον πόνο που βιώνει το άτομο. Συχνά έρχονται σκέψεις ανεπάρκειας για τον εαυτό όπως: «ποτέ δεν είμαι αρκετός», «πάντα κάνω κάτι λάθος». Η κατηγορία του ίδιου του εαυτού, μειώνει τον πόνο που έχει προκαλέσει ο άλλος. Είναι σαν με ένα τρόπο να διαχωρίζεται ο εαυτός από την συνθήκη που προκάλεσε πόνο. Είναι σαν το άτομο να μην αναγνωρίζει την «ήττα» που υπέστη από τον σημαντικό άλλο.

Το άτομο αισθάνεται, εσφαλμένα, πως μπορεί να ελέγξει την κατάσταση, διορθώνοντας ένας λάθος, το οποίο όμως δεν έχει διαπράξει. Πιστεύει λοιπόν πως αναλαμβάνοντας την ευθύνη θα μπορέσει τελικά να μην βιώσει πόνο, θυμό ή απόρριψη. Αν για παράδειγμα, το άτομο αισθανθεί πως το έχουν εκμεταλλευτεί, βιώνοντας ενοχή είναι σα να αντιστρέφει την κατάσταση και να μην αναγνωρίζει ή να αποδέχεται πως κάποιος κατάφερε να το εκμεταλλευτεί και να το πληγώσει. Και αποδίδει το φταίξιμο στον εαυτό του.

Επομένως όσο περισσότερο προσπαθεί να αποφύγει την αλήθεια και το πραγματικό του συναίσθημα το μόνο που καταφέρνει είναι το ακριβώς αντίθετο. Η ενοχή «έχει νόημα» όταν πραγματικά το άτομο έχει σφάλλει. Μόνο σε εκείνη την περίπτωση θα μπορέσει να αναγνωρίσει το λάθος, να το παραδεχθεί, ενδεχομένως να το διορθώσει, και έτσι να λυτρωθεί. Στην περίπτωση που βιώνει την αδικαιολόγητη ενοχή, για να μπορέσει να αποφύγει αυτό που πραγματικά συμβαίνει και όλα τα δύσκολα συναισθήματα, δεν θα μπορέσει ποτέ να νιώσει με αυτό τον τρόπο. Ο πόνος γίνεται μεγαλύτερος, αντί να εξαλείφεται και συνήθως το άτομο αρχίζει να μπερδεύεται περισσότερο νιώθοντας όλο και περισσότερες ενοχές, χωρίς να μπορεί να καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα.

Χαρακτηριστικά των ενοχικών ανθρώπων

  • • Έχουν να ανάγκη να είναι αρεστοί, αποδεκτοί και καθορίζονται από τις γνώμες των άλλων.
  • • Το πρόγραμμα τους είναι φορτωμένο με πολλές υποχρεώσεις και δραστηριότητες.
  • • Βιώνουν έντονο άγχος και αγωνία.
  • • Ζητούν πολύ συχνά συγγνώμη και απολογούνται ακόμα και για πράγματα που για κάποιον άλλο δεν θεωρούνται τόσο σημαντικά.
  • • Αισθάνονται μειονεκτικά και συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους άλλους.
  • • Ακολουθούν κυρίως τα «πρέπει» και όχι αυτά που πραγματικά επιθυμούν.
  • • Εμφανίζουν ψυχοσωματικά συμπτώματα.
  • • Λένε συνήθως «ναι» ενώ θα ήθελαν να πουν «όχι».
  • • Δυσκολεύονται και νιώθουν πίεση, όταν τους ζητηθεί κάτι, καθώς αισθάνονται πως θα «πρέπει» να το ακολουθήσουν και να το διεκπεραιώσουν ακόμα και όταν διαφωνούν με αυτό. Σε αυτό πολλές φορές βρίσκουν γόνιμο έδαφος χειριστικές συμπεριφορές από τους γύρω, οι οποίοι πιθανόν να τους εκμεταλλεύονται, δημιουργώντας τους συναισθηματικούς εκβιασμούς.
  • Το ζήτημα του ενοχικού συνδρόμου είναι δύσκολο και περίπλοκο, καθώς το άτομο σε αρκετές περιπτώσεις δεν μπορεί να αντιληφθεί τι πραγματικά συμβαίνει. Συχνά οι λειτουργίες αυτές επιτελούνται σε ασυνείδητο και όχι συνειδητό επίπεδο. Με την κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση είναι αναγκαίο να υπάρξει αναγνώριση και επίγνωση της κατάστασης, και κυρίως αποδοχή. Η αποδοχή είναι εκείνη που μπορεί να μας κάνει να ξεπεράσουμε και αντιμετωπίσουμε όχι μόνο την αδικαιολόγητη ενοχή, αλλά και οποιαδήποτε άλλη δυσκολία της καθημερινότητας μας.

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
📞 697 2603645 • 2810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com

Οι έρωτες του καλοκαιριού. Διαρκούν;

Οι έρωτες του καλοκαιριού. Διαρκούν;

Καλοκαίρι. Για τους περισσότερους η πιο πολυπόθητη και πολυαναμενόμενη εποχή. Σαν η αναμονή για το καλοκαίρι να υπάρχει και να διαρκεί πάντα. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το καλοκαίρι σαν μια έντονη εποχή όπου όλες οι αισθήσεις λειτουργούν σε υπερθετικό βαθμό!

Σύμφωνα με έρευνες οι ορμόνες προκαλούν νευροχημικές αλλαγές στην λειτουργία του ανθρώπινου σώματος, οι οποίες ευνοούν την ερωτική διάθεση. Αυτό οφείλεται στις υψηλές θερμοκρασίες και το έντονο φως του καλοκαιριού. Αυτές οι αλλαγές που έχουν ως αποτέλεσμα την έκκριση περισσότερου πλήθους ορμονών όπως η ωκυτοκίνη (ορμόνη της σύνδεσης και της αγάπης), η σεροτονίνη (ορμόνη της «χαράς»), η τεστοστερόνη (ορμόνη του σεξ) και άλλες, σχετίζονται με την ανάγκη μας να συνδεθούμε, να σχετιστούμε και να εντείνουμε τις επαφές με τους γύρω μας. Επομένως το καλοκαίρι βγαίνουμε περισσότερο έξω, αισθανόμαστε μεγαλύτερη ευεξία, κάνουμε περισσότερο σεξ και όλα αυτά βιώνονται σε αυτόν τον έντονο καλοκαιρινό ρυθμό. Επιπλέον την θερινή περίοδο οι εργασίες σταματούν ή περιορίζονται τουλάχιστον για την πλειοψηφία των εργαζομένων, οι σχολές κλείνουν για τους μαθητές/φοιτητές, επομένως οι υποχρεώσεις βρίσκονται σε μία παύση. Πράγμα το οποίο επίσης δημιουργεί αίσθηση ξεγνοιασιάς και χαλαρότητας.

Διαρκούν οι καλοκαιρινοί έρωτες;

Συνήθως οι καλοκαιρινές περιπέτειες ενοχοποιούνται για την σύντομη διάρκεια τους. Μέσα στο εφήμερο της συνθήκης του καλοκαιριού πολλές φορές τείνουμε να παρουσιάζουμε μια εικόνα εαυτού μάλλον εξιδανικευμένη. Προβάλλεται περισσότερο η ανάλαφρη και χαρούμενη εκδοχή του εαυτού μας. Το ίδιο μάλλον ισχύει και για το αντικείμενο του έρωτα μας. Όταν λοιπόν ξεθωριάσει η εξιδανίκευση με τα πρωτοβρόχια του φθινοπώρου, ο έρωτας χάνεται. Έρχεται η συνειδητοποίηση μέσα από μια πιο ρεαλιστική οπτική.

Η επιστροφή στη ρουτίνα και τις υποχρεώσεις μας επαναφέρει στην καθημερινότητα. Ασυνείδητα κουβαλάμε το άγχος της μικρής διαρκείας του καλοκαιριού και του ότι η «παύση» σύντομα θα λήξει και θα πατήσουμε ξανά το play της, προ των διακοπών, καθημερινότητας μας. Αυτό το άγχος σαφώς επιδρά και στην εκάστοτε καλοκαιρινή ερωτική περιπέτεια μας.

Στα παραπάνω μπορεί να προστεθούν και πρακτικοί λόγοι. Για παράδειγμα: ένα νησί, ιδανικός τόπος για ένα καλοκαιρινό ειδύλλιο, πιθανόν να μην είναι ο τόπος διαμονής των ερωτευμένων. Πρακτικά λοιπόν η επιστροφή μετά τη λήξη των διακοπών, μπορεί να σημάνει και την οριστική απομάκρυνση.

Αυτές είναι οι επικρατέστερες και συνηθέστερες απόψεις για την έκβαση ενός καλοκαιρινού έρωτα, όμως υπάρχουν εξαιρέσεις, υπάρχει και άλλη εκδοχή. Αν ένας έρωτας ξεπεράσει τον αρχικό «εποχιακό» ενθουσιασμό, θα διαρκέσει ασχέτως εποχής. Κυρίως τις σχέσεις μας τις καθορίζει η προσωπικότητα και η συμπεριφορά μας. Αν μας ενδιαφέρει να συνεχίσουμε αυτό που ξεκίνησε το καλοκαίρι χρειάζεται να είμαστε αυθεντικοί, ειλικρινείς και να δείξουμε και την «υπόλοιπη» εικόνα μας, όχι μόνο εκείνη της καλοκαιρινής έξαρσης. Είναι αναγκαίο να επικοινωνήσουμε στο άτομο που ζήσαμε αυτή την περίπετεια, τις αληθινές σκέψεις και προσδοκίες μας. Αυτό λοιπόν το καλοκαίρι ας ελπίσουμε να ερωτευθούμε με «διάρκεια». Ας γίνουμε η εξαίρεση του κανόνα!

~ Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα: μπαίνεις και δεν ξέρεις αν θα βγεις. Πόσοι δεν έφαγαν τα νιάτα τους – μοιραίες βουτιές, θανατερές καταδύσεις, γράμπες, πηγάδια, βράχια αθέατα, ρουφήχτρες, καρχαρίες, μέδουσες. Αλίμονο αν κόψουμε τα μπάνια Μόνο και μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι. Αλίμονο αν προδώσουμε τη θάλασσα Γιατί έχει τρόπους να μας καταπίνει. Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα: χίλιοι τη χαίρονται – ένας την πληρώνει.

Η θάλασσα, Ντίνος Χριστιανόπουλος ~

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
📞 697 26036452810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com

Φίλοι: Η οικογένεια που επιλέγουμε!

Φίλοι: Η οικογένεια που επιλέγουμε!

Φιλία. Πολύτιμο κομμάτι της ζωής μας. Ο καθένας μας αντιλαμβάνεται την φιλία με διαφορετικό τρόπο και στην πορεία της ζωής μας πιθανώς να αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο την βιώνουμε.

Από τη νηπιακή κιόλας ηλικία επιλέγουμε να έχουμε φίλους που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ζωή μας. Περνώντας στην παιδική ηλικία τα πράγματα γίνονται πιο ξεκάθαρα και επιλέγουμε πλέον φίλους βάση της ομοιότητας που έχουμε, των κοινών δραστηριοτήτων κλπ. Στην εφηβεία πλέον οι φιλικές σχέσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία και διαστάσεις, καθώς ταυτιζόμαστε, συμπορευόμαστε και δημιουργούμε δεσμούς εμπιστοσύνης με τους φίλους μας. Από ενηλικίωση μέχρι και το τέλος της ζωής μας η φιλία προϋποθέτει εμπιστοσύνη, κοινές αξίες και πεποιθήσεις, σεβασμό αλλά και αποδοχή στην διαφορετικότητα οποιασδήποτε μορφής.

Σύμφωνα με ένα γνωστό ρητό, πραγματικός φίλος είναι εκείνος που έρχεται κοντά όταν όλοι οι άλλοι απομακρύνονται.

Ποια τελικά είναι τα «συστατικά» μιας πραγματικής και αληθινής φιλίας;

Σαφώς πρωταρχική ανάγκη είναι η συμπαράσταση και ενσυναίσθηση ενός φίλου στις δύσκολες στιγμές. Αλλά και στις χαρούμενες στιγμές. Ένας πραγματικός φίλος είναι δίπλα μας για να μοιραστούμε όλα τα αληθινά μας συναισθήματα. Μια αληθινή φιλιά προϋποθέτει εμπιστοσύνη, εχεμύθεια και κυρίως αποδοχή. Το να μπορέσουμε δηλαδή να αποδεχθούμε τον άλλο όπως είναι και να μπορέσουμε να σεβαστούμε κάθε πτυχή της προσωπικότητας του.

Μια αληθινή φιλία αποδεικνύεται σταδιακά στο πέρασμα του χρόνου. Συνήθως η διάρκεια είναι καθοριστικός παράγοντας που κρίνει την ποιότητα της σχέσης. Επιπλέον καθοριστικό παράγοντα αποτελεί το αν η φιλία υποστεί δοκιμασίες και τις υπερβεί. Όπως προαναφέρθηκε, μια φιλική σχέση δεν διέπεται μόνο από στιγμές ξεγνοιασιάς και ανεμελιάς. Μπορούν να δημιουργηθούν εντάσεις και παρεξηγήσεις, όπου ενδεχομένως να πληγώσουμε ή να πληγωθούμε, όπως και σε όλες τις άλλες σχέσεις μας.

Επομένως, σε μια πραγματική φιλική σχέση που υφίσταται μια σημαντική δοκιμασία, εντοπίζουμε τι πραγματικά σημαίνει για εμάς ο φίλος μας, αν παραμείνουμε, επιστρέψουμε ή επιμείνουμε, παρά τον χρόνο επούλωσης που μπορεί να απαιτείται. Εκεί κρίνεται η αξία του άλλου για εμάς, το αν θα υπερβούμε το πρόβλημα, αναλογιζόμενοι όλες τις στιγμές που ζήσαμε με τον φίλο μας, τις όμορφες και τις δύσκολες.

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η αποστασιοποίηση φίλων αποτελεί ένα απαραίτητο αναπτυξιακό στάδιο της σχέσης, όπου μετά από καιρό έχουν ωριμάσει και επιστρέφουν επαναδημιουργώντας ξανά τη φιλική σχέση, με πιο ισχυρό και δυνατό τρόπο.

Συναισθήματα όπως η ζήλεια και ο ανταγωνισμός μπορούν να καταστρέψουν μια φιλιά όταν εκδηλώνονται σε υπέρμετρο βαθμό. Συνήθως κάποιος ενοχλείται και απομακρύνεται. Το αίσθημα προδοσίας της εμπιστοσύνης και η εγωκεντρικότητα συμβάλλουν επίσης σημαντικά σε κάτι τέτοιο.

Η φιλία είναι σημαντική διότι δεν μας την επιβάλλει κάποιος. Έχουμε επιλογή, μόνο δίκη μας επιλογή! Η φιλία πολλές φορές προσπαθεί να υποκατασταθεί μέσα στις οικογενειακές σχέσεις ή μέσα από τη σχέση με τον ερωτικό μας σύντροφο. Είναι όμως κάτι διαφορετικό, χρήσιμο και αναντικατάστατο και δεν θα έπρεπε να συγχέεται με τις άλλες μας σχέσεις. Για παράδειγμα, μέσα στην οικογένεια μας ενδεχομένως να έχουμε ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε πολλά πράγματα και περνάμε όμορφες στιγμές. Σαφώς αυτό μας κάνει να νιώθουμε περισσότερο ασφαλείς και σίγουροι, όμως υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Την οικογένεια μας δεν την διαλέγουμε, προϋπάρχει και την βρίσκουμε όπως είναι. Αυτό μπορεί να είναι πολύ ευχάριστο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, καθώς μπορεί να ταιριάζουμε απόλυτα, μπορεί όμως και να συμβαίνει το αντίθετο, να μην ταιριάζουμε καθόλου. Ενδεχομένως να υπάρχει αγάπη μέσα σε μια υγιή οικογένεια, όμως ίσως υπάρχουν και κενά που δεν μπορούν να καλυφθούν όπως ηλικιακές διαφορές, διαφορετικές αντιλήψεις, άλλος τρόπος σκέψης κλπ.

Οι φίλοι είναι σημαντικοί για την την ψυχική ηρεμία και ολοκλήρωση μας. Όταν στερούμαστε φιλικών σχέσεων υπάρχει ένα κενό που είναι δύσκολο να καλύψουμε. Αυτό γιατί, στην πορεία της ζωή μας έχουμε ανάγκη από συνοδοιπόρους και συνταξιδιώτες, έχουμε ανάγκη να αλληλεπιδράσουμε και να μοιραστούμε. Αυτό πραγματοποιείται με ανθρώπους που εμείς επιλέγουμε, εμπιστευόμαστε και συμβαδίζουμε σε πολλούς τομείς της ζωής και της καθημερινότητας.

Μεγαλώνοντας, καταλαβαίνουμε καλά πως στην ζωή μας υπήρξαν φίλοι κατά περίσταση και συνθήκη, φίλοι που ήθελαν μόνο να πάρουν, φίλοι – γνωστοί, φίλοι συμφέροντος, ενδεχομένως και φίλοι – εχθροί. Ίσως θα έπρεπε να αποδεχθούμε πως δεν μπορούν όλοι οι άνθρωποι να ανταποκριθούν σε μια συνεπή φιλική σχέση όπως θα θέλαμε ή όπως την έχουμε ονειρευτεί. Σίγουρα αυτό μας είναι δύσκολο όταν από την πλευρά μας έχουμε πιστέψει και επενδύσει σε μία φιλία.

Μάλλον αυτό το κλισέ πάντα θα επιβεβαιώνεται: οι πραγματικοί φίλοι μετρώνται στα δάχτυλα του ενός χεριού! Καλό είναι να μην ξεχνάμε πως πολλοί άνθρωποι θα περάσουν από την ζωή μας, όμως ελάχιστοι είναι εκείνοι που θα αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία για εμάς!

Αγγελική Τσαγκαράκη | Ψυχολόγος
Ν.Καζαντζάκη 13 | 71202 | Ηράκλειο Κρήτης
📞 697 26036452810 226993
http://www.angelikitsagkaraki.com